Moje doświadczenie zawodowe wskazuje, że konkubenci powinni zasięgnąć porady u adwokata, aby ustalić relacje majątkowe w związku. Istnieją bowiem w polskim prawie instrumenty, dzięki którym rozliczenie konkubinatu nie musi być uciążliwe i kosztowne.
Konkubinat – nieformalny związek dwojga osób
Konkubinatem jest to trwały związek osób żyjących razem jak w małżeństwie, którzy jednak nie decydują się z różnych przyczyn na zawarcie związku małżeńskiego. Osoby żyjące w konkubinacie pozostają we wspólnym, stałym pożyciu, utrzymując więź psychiczną i fizyczną oraz gospodarczą.
Polskie prawo nie zawiera dokładnej definicji konkubinatu. Uznaje się, że konkubinat jest nieformalnym związkiem dwojga osób. Konkubenci nie usankcjonowali swojego stanu jako małżeństwo. Konkubinat polega zatem na pożyciu partnerów, ale w sposób niesformalizowany. Ten rodzaj związku nie jest chroniony w prawie tak jak małżeństwo. To z kolei prowadzi do faktu, że podział majątku w konkubinacie często bywa trudniejszy niż w małżeństwie. Konkubinat nazywa się inaczej związkiem kohabitanckim. Kiedy partnerzy pozostają w konkubinacie, żyją oni podobnie jak mąż i żona. Charakter ich związku nie jest sformalizowany, stąd zasady dotyczące konkubinatu nie są regulowane przez polskie prawo. To z kolei może przyczyniać się do powstania problemów natury prawnej w przypadku choroby, śmierci lub rozstania partnerów.
Rozliczenia w konkubinacie – czy w związku nieformalnym można starać się o podział majątku?
Konkubenci, jako osoby darzące się nawzajem uczuciem, nie przywiązują wagi do sformalizowania łączących ich kwestii majątkowych. Skutkuje to brakiem odpowiednich umów dotyczących dokonywanych przysporzeń majątkowych jak współwłasność, umowa darowizny, pożyczki, sprzedaży czy jakakolwiek inna. Jednak nakłady poczynione w związku, jakim jest konkubinat, można rozliczyć po jego ustaniu. Przy braku innej podstawy prawnej, zastosowanie mają przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu i świadczeniu nienależnym.
Rozliczenie konkubinatu po śmierci konkubenta bez umów może przebiegać bardzo różnie. Zmarły mógł miedź dzieci z innego związku, które mogą rościć prawa do spadku po rodzicu. Wiele zależy od relacji panujących w rodzinie. Niemniej jednak gdy konkubenci mieszkają u jednego z nich, a właściciel odejdzie, rodzina może chcieć spieniężyć nieruchomość. Oznacza to przeprowadzkę z miejsca, w którym spędziło się często znaczną część życia. Wydaje się więc, że uregulowanie kwestii majątkowych dla związków konkubenckich, jest bardzo istotne.
Czego dotyczą rozliczenia w konkubinacie?
Najczęściej rozliczeniu podlegać będą nakłady na remont lub budowę domu, mieszkania, zakupu samochodu, nakładów na działalność gospodarczą byłego partnera. Konkubinat może być niekorzystny dla osoby o słabszej sytuacji ekonomicznej. By uzyskać zwrot poniesionych kosztów, konieczne jest ich udowodnienie. Konkubenci podczas trwania związku zazwyczaj żyją wspólnie i dzielą wspólny majątek. Mimo to prawo do przedmiotów nabytych w trakcie trwania konkubinatu nie należy do obojga partnerów. Przysługuje ono temu partnerowi, który dokonał zakupu. Jeśli jakiś przedmiot partnerzy nabyli wspólnie, w takim przypadku występuje zasada zwykłej współwłasności.
Rozliczenie po ustaniu konkubinatu: dochodzenie spraw i dokumentacja kosztów
Konkubinat to związek, który przestaje istnieć po wygaśnięciu pożycia partnerów. Koniec istnienia konkubinatu ma zatem miejsce bez spełnienia żadnych formalnych czynności. Warto zaznaczyć, że w związku, jakim jest konkubinat, mogą być jedynie kobieta i mężczyzna. Relacje homoseksualne nie są uznawane za konkubinaty.
Byli partnerzy żyjący w konkubinacie mogą po rozstaniu dochodzić swoich praw na drodze sądowej. Ponieważ konkubinatu nie objęto prawem w stopniu takim, jak małżeństwa, dochodzenie swoich praw jest w takiej sytuacji utrudnione. Nie powstały także procedury, które umożliwiają rozliczenie majątku nabytego w trakcie trwania konkubinatu. Kiedy dochodzimy naszych praw w sądzie, najpierw bierze się pod uwagę ustalenie wysokości wspólnego majątku. Stąd wskazane jest gromadzenie rachunków będących potwierdzeniem płatności kartą.
Problematyczną kwestią może być również sytuacja, w której konkubenci wzięli kredyt na dużą kwotę. Wówczas wskazane jest sporządzenie umowy u notariusza. Należy w niej ustalić kwestie dotyczące dokładnych własności i ich proporcji. Dzięki temu łatwiejsze będzie dochodzenie swoich praw po rozstaniu.
Rozliczenie konkubinatu: kredyt i oszczędności
Jeśli para żyjąca w konkubinacie bierze kredyt, to należy pamiętać o tym, że obie osoby biorą udział w jego spłacie. Przykładem możliwych działań jest np. odpowiednie nazywanie przelewów przeznaczonych na jego uregulowanie. Myślenie o takich kwestiach w trakcie trwania związku może wydawać się nieadekwatne. Często jednak jest niezbędne, by zabezpieczyć interesy żyjących w konkubinacie partnerów.
W przypadku braku udokumentowania wydatków dochodzenie swoich praw może trwać wiele lat. Polskie prawo nie dopuszcza bowiem stosowania regulacji dotyczących małżeństwa do innych związków, niebędących małżeństwem. Jeśli natomiast chodzi o podział majątku gromadzenia środków pieniężnych, opcją najbezpieczniejszą będzie posiadanie pieniędzy na osobnych rachunkach bankowych. To pozwoli uniknąć wątpliwości i sporów dotyczących tego, jaka część majątku należy do któregoś partnera.
Jakie prawa ma konkubina po śmierci konkubenta
Polskie prawo dopuszcza dziedziczenie po sobie z ustawy oraz z testamentu. W przypadku konkubentów dziedziczenie ustawowe nie jest możliwe. Jest to niezależne od tego, jak długo trwał związek nieformalny. Nie dojdzie do dziedziczenia ustawowego, nawet jeśli partnerzy przebywali we wspólnym pożyciu przez wiele lat. Stąd w związku konkubenckim koniecznym staje się sporządzenie testamentu.
Do mojej kancelarii przychodzą kobiety, które po stracie partnera muszą stoczyć walkę o to co im się należy. Prawo w takiej sytuacji jest bezduszne, lecz Twoja sytuacja nie jest beznadziejna. Istnieje wiele rozwiązań, aby zabezpieczyć swoje interesy i znormalizować sytuację. Polskie prawo nie przewiduje dziedziczenia ustawowego w konkubinacie – konkubina nie dziedziczy po zmarłym konkubencie. W celu zabezpieczenia swoich praw koniecznym jest sporządzenie testamentu. Najlepiej u notariusza, aby mieć najskuteczniejszy oręż w potencjalnej walce ze spadkobiercami ustawowymi zmarłego konkubenta. Dziedziczenie na podstawie testamentu ma pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym. skuteczne podważenie ostatniej woli konkubenta przez jego rodzinę będzie praktycznie niemożliwe. Koniecznym będzie zapłacenie zachowku najbliższej rodzinie zmarłego partnera w postaci zachowku, gdy o to wystąpi z pozwem do sądu.
Najem mieszkania, którego najemca był wyłącznie zmarły konkubent budzi wiele obaw. Tymczasem istnieje możliwość skorzystania z szczególnego przepisu prawa, na mocy którego, osoby bliskie, które stale zamieszkiwały z najemcą aż do jego śmierci, wstępują w stosunek najmu. Konkubina jest osobą bliską. Więc nikt nie może wyrzucić jej z mieszkania.
Konkubinie przysługuje również rozliczenie konkubinatu. Jeśli przez lata życia wspólnie ze zmarłym partnerem, inwestowałaś w majątek należący do konkubenta – wspólny zakup nieruchomości, remont domu, mieszkania, zakup samochodu, dzieł sztuki, partycypowanie w spłacie kredytu, to należy rozliczyć konkubinat. Masz prawo do wystąpienia z roszczeniem o zwrot wszystkich nakładów, czyli o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia się od spadkobierców zmarłego konkubenta. W wyjątkowych sytuacjach możesz uzyskać rentę alimentacyjną od spadkobierców zmarłego konkubenta. Możliwość zasądzenia tego świadczenia występuje wówczas, gdy w trakcie konkubinatu, konkubent dostarczał Tobie środki utrzymania i niezbędne do życia.
Rozliczenie konkubinatu – miłość a niezbędne formalności
Życie w związku nieformalnym to dla wielu par świadoma decyzja. Jeśli to długa relacja, zacierają się pewne granice pomiędzy tym, „co moje, a co Twoje”. Najczęściej wszystko jest „nasze”. Jeśli perypetie losu połączyły nas z osobą, która była wcześniej w formalnym związku, nie zakończyła go zgodnie z literą prawa (rozwód, separacja), a partnerka/partner mieli dzieci, sytuacja może się z czasem komplikować.
Byli partnerzy i dzieci mogą rościć prawa do majątku, co jest zgodne z prawem. Jest to bardzo niekomfortowe, zwłaszcza gdy ktoś był na utrzymaniu zmarłej osoby lub jej dochody były znacznie wyższe, co pozwalało żyć na określonym poziomie. Po śmierci konkubenta sytuacja ulegnie zmianie, a rodzina może mieć roszczenia, co do majątku po zmarłym.Warto się zabezpieczyć na wypadek takich sytuacji. Najlepszym rozwiązaniem będą umowy na piśmie, a najlepiej sporządzone w obecności notariusza. Dobrze sporządzić testament, w którym można wskazać, do kogo trafi spadek.
Miłość to wspaniałe uczucie, które nie musi mieć żadnych umów. Proza życia pokazuje, że kontrakty nie są na dobre czasy, ale na złe. Odpowiednie uregulowanie kwestii formalnych zapewni klarowne rozwiązanie w wypadku rozstania lub śmierci jednego z konkubentów. Chcesz zatroszczyć się o wspólną przyszłość z partnerką lub partnerem? Napisz, zadzwoń lub umów się na spotkanie i bezpłatne konsultacje (także online). Chętnie odpowiem na nurtujące Was pytania i podpowiem, jakie rozwiązanie będzie dla Was najkorzystniejsze.
